الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

469

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

و نظامات شگفتانگيز آفريده ، توانايى ندارد كه همانند اين انسانهاى خاك شده را بيافريند ؟ ( و آنها را به حيات زندگى جديدى باز گرداند ) آرى مىتواند ، و او آفريننده آگاه و دانا است « ( * ( أَ وَلَيْسَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرْضَ بِقادِرٍ عَلى أَنْ يَخْلُقَ مِثْلَهُمْ بَلى وَهُوَ الْخَلَّاقُ الْعَلِيمُ ) * ) . اين جمله كه با « استفهام انكارى » شروع شده در حقيقت سؤالى را در برابر وجدانهاى بيدار و عقلهاى هشيار مطرح مىكند كه آيا شما به اين آسمان عظيم با آن همه ثوابت و سيارات عجيبش و با آن همه منظومه‌ها و كهكشانهايش نگاه نمىكنيد كه هر گوشه اى از آن دنيايى است وسيع ؟ ! كسى كه قادر بر آفرينش چنين عوالم فوق العاده عظيم و منظمى است چگونه ممكن است قادر به زنده كردن مردگان نباشد ؟ ! و از آنجا كه پاسخ اين سؤال در قلب و روح هر انسان بيدارى آماده است ، در انتظار پاسخ نمىماند ، بلافاصله مىگويد : « آرى او چنين قدرتى را دارد » و به دنبال آن روى دو صفت بزرگ خداوند كه در رابطه با اين مساله بايد مورد توجه قرار گيرد - يعنى صفت خلاقيت و علم بىپايان او - تكيه مىكند كه در حقيقت دليلى است بر گفتار پيشين كه اگر ترديد شما از ناحيه قدرت او بر خلقت است او خلاق است ( توجه داشته باشيد كه خلاق صيغه مبالغه است ) . و اگر جمع و جور كردن اين ذرات نياز به علم و دانش داد او از هر نظر عالم و آگاه است . در اينكه مرجع ضمير « مثلهم » چيست ؟ مفسران احتمالات متعددى داده‌اند ، ولى از همه مشهورتر اين است كه به « انسانها » باز مىگردد ، يعنى آفريدگار آسمان و زمين قادر بر آفرينش مثل انسانها مىباشد . در اينجا اين سؤال پيش مىآيد كه چرا نفرموده : « قادر است خود آنها را از نو بيافريند » بلكه گفته است : « مثل آنها را » ؟